Zagadnienia z geografii dla klasy drugiej - zakres podstawowy

Dział I. Zmiany na mapie politycznej świata

1. Podział polityczny świata

Seterra - aplikacja pomagająca nauczyć się lokalizacji obiektów na mapie

definiuje, czym jest państwo;
wymienia elementy, z jakich składa się państwo;
wyjaśnia, dlaczego trudno jest ustalić ostateczną liczbę państw;
opisuje różnice w wielkości terytoriów państw na świecie;
podaje przykłady państw o największej i najmniejszej powierzchni;
podaje przykłady terytoriów zależnych, w tym terytorium, którego powierzchnia jest większa od państwa macierzystego;
wyjaśnia, dlaczego niektóre terytoria zależne nie dążą do pełnej autonomii wobec państwa macierzystego.

2. Integracja i dezintegracja na świecie

wyjaśnia, czym jest integracja i dezintegracja państwa;
opisuje najważniejsze przemiany polityczne, które dokonały się w Europie po 1989 roku;
podaje przykłady integracji na płaszczyźnie ekonomicznej, militarnej i społecznej;
opisuje główne przyczyny integracji w ramach Unii Europejskiej;
wymienia i omawia najważniejsze pozytywne skutki integracji europejskiej;
wymienia i omawia najważniejsze zagrożenia wynikające z integracji w ramach Unii Europejskiej.

4. Konflikty zbrojne

wymienia główne przyczyny konfliktów zbrojnych na świecie;
podaje przykłady konfliktów o podłożu ekonomicznym, politycznym i społecznym;
opisuje dwa aktualnie trwające konflikty (Rosja - Ukraina, Izrael - Palestyna);
wyjaśnia, dlaczego w Afryce trwa wiele lokalnych konfliktów zbrojnych;
opisuje wpływ konfliktów zbrojnyhc na ludność krajów, w których te konflikty się toczą;
opisuje najważniejsze gospodarcze i kulturowe skutki konfliktów zbrojnych.

5. Podstawowe wskaźniki poziomu rozwoju państw

"What Is GDP?" - film (1:46) wyjaśniający, czym jest GDP (EN)
„Dlaczego niektóre kraje są bogate, a inne biedne" - film wyjaśniający przyczyny różnic w poziomie rozwoju gospodarczego (EN + pol. napisy)

wymienia najważniejsze przyczyny dysproporcji w rozwoju społeczno-gospodarczym państw świata;
wyjaśnia, czym są następujące wskaźniki: PKB, PKB per capita, HDI;
opisuje, w jaki sposób struktura PKB wg działów gospodarki opisuje różnice w poziomie rozwoju gospodarcznym krajów;
opisuje, w jaki sposób oblicza się wskaźnik HDI;
wyjaśnia, dlaczego wskaźnik HDI lepiej opisuje poziom rozwoju społeczno-gospodarczego niż PKB per capita.

Dział II. Ludność i osadnictwo

1. Liczba ludności świata i jej zmiany

opisuje zmiany liczby ludności na świecie od początku naszej ery;
wymienia przyczyny zmian liczby ludności świata;
wymienia najludniejsze państwa świata i wskazuje je na mapie;
wyjaśnia, czym jest przyrost naturalny oraz współczynnik przyrostu naturalnego;
oblicza przyrost naturalny oraz współczynniki urodzeń, zgonów i przyrostu naturalnego;
wskazuje różnice między wartościami przyrostu naturalnego w krajach o wysokim i niskim poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego;
wymienia najważniejsze przyczyny niskiego współczynnika przyrostu naturalnego w krajach wysoko rozwiniętych gospodarczo;
wymienia najważniejsze przyczyny wysokiego współczynnika przyrostu naturalnego w krajach słabo rozwiniętych gospodarczo.

2. Rozwój demograficzny - 2 godz. lekcyjne

https://www.populationpyramid.net/ - Aktualne piramidy wieku i płci dla świata i poszczególnych krajów

omawia model przejścia demograficznego;
wymienia przyczyny i skutki eksplozji demograficznej;
wyjaśnia, czym są implozja demograficzna i regres demograficzny;
opisuje przyczyny i skutki implozji demograficznej;
wyjaśnia znaczenie terminu współczynnik dzietności i omawia jego przestrzenne zróżnicowanie;
omawia związek między współczynnikiem dzietności a prostą zastępowalnością pokoleń;
porównuje model rodziny rozpowszechniony w zachodniej Europie z modelem rodziny z krajów islamskich;
analizuje piramidy wieku i płci społeczeństw na różnym poziomie rozwoju demograficznego;
opisuje różnice między społeczeństwem młodym, a społeczeństwem starym.

3. Rozmieszczenie ludności na świecie

wymienia czynniki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, które wpływają na rozmieszczenie ludności świata;
opisuje wpływ tych czynników na rozmieszczenie ludności;
wyjaśnia, czym są bariery osadnicze;
wyjaśnia, czym jest wskaźnik gęstości zaludnienia;
oblicza gęstość zaludnienia w wybranych krajach/regionach;
wskazuje na mapie obszary o dużej i małej gęstości zaludnienia;
wyjaśnia znaczenie terminów: ekumena, subekumena, anekumena.

4. Migracje

wyjaśnia, na czym polegają migracje;
wyjaśnia znaczenie terminów: imigracje, emigracje, reemigracja, repatriacja, saldo migracji, współczynnik salda migracji;
wskazuje na mapie przykładowe kraje emigracyjne i kraje imigracyjne;
opisuje migracje wewnętrzne i zewnętrzne;
podaje przyczyny migracji zagranicznych;
omawia pozytywne i negatywne skutki migracji zagranicznych;
wskazuje różnice między uchodźstwem a migracjami ekonomicznymi.

5. Zróżnicowanie religijne ludności świata. Kręgi kulturowe

wyjaśnia, czym jest religia;
opisuje religie uniwersalne (chrześcijaństwo, islam, buddyzm) oraz pozostałe (judaizm, hinduizm);
Wymienia cechy wspólne i różnice między poszczególnymi odłamami chrześcijaństwa (katolicyzm, prawosławie, protestantyzm);
opisuje wpływ religii na swoich wyznawców oraz na gospodarkę krajów, w której żyją ich wyznawcy;
wyjaśnia, czym jest krąg kulturowy (cywilizacyjny);
wymienia i krótko charakteryzuje kręgi kulturowe.

6. Sieć osadnicza. Urbanizacja

Film z serii "Boso przez świat" - Bieda - Wojciech Cejrowski opowiada o życiu w faweli w Ameryce Południowej

wyjaśnia, czym jest osadnictwo;
wymianie i porównuje jednostki osadnicze (wieś, miasto);
opisuje wpływ czynników przyrodniczych, społeczno-kulturowych i gospodarczych na rozwój osadnictwa;
wyjaśnia, czym jest urbanizacja;
wymienia i opisuje aspekty urbanizacji (demograficzny, ekonomiczny, przestrzenny i społeczny);
wymienia przyczyny i skutki urbanizacji na świecie;
wyjaśnia, co to jest współczynnik urbanizacji;
wyjaśnia, dlaczego wskaźnik urbanizacji jest znacznie większy w państwach Ameryki Południowej niż Afryki;
opisuje zjawisko pseudourbanizacji w krajach Ameryki Południowej;
opisuje zjawiska urbanizacyjne w Polsce.

7. Rozwój obszarów wiejskich

wyjaśnia znaczenie terminów: obszar wiejski, wieś;
wskazuje na mapie państwa o najmniejszym i największym udziale ludności wiejskiej w ogólnej liczbie mieszkańców;
przedstawia czynniki rozwoju obszarów wiejskich;
wskazuje i opisuje podstawową funkcję wsi;
omawia nowe funkcje obszarów wiejskich (w szczególności rezydencjalną i turystyczną);
opisuje, w jaki sposób są realizowane pozarolnicze funkcje gospodarcze na obszarach wiejskich.

Dział III. Sektory gospodarki. Globalizacja

1. Zmiana roli sektorów gospodarki na świecie

lorem ipsum...

2. Świat w dobie globalizacji

lorem ipsum...

Dział IV. Rolnictwo, leśnictwo i rybactwo

1. Czynniki rozwoju rolnictwa

lorem ipsum...

2. Główne obszary upraw

lorem ipsum...

3. Chów zwierząt

lorem ipsum...

4. Lasy na Ziemi. Gospodarka leśna

lorem ipsum...

5. Rybactwo

lorem ipsum...

Dział V. Przemysł

1. Czynniki lokalizacji przemysłu

lorem ipsum...

2. Przemysł tradycyjny i przemysł zaawansowanych technologii (high-tech)

lorem ipsum...

3. Zmiany w przemyśle na świecie

lorem ipsum...

4. Źródła energii i bilans energetyczny

Energetyka wiatrowa - 12-minutowy film prezentujący zalety i wady rozwoju energetyki wiatrowej (projekt Odyssey)
Energetyka wiatrowa - pakiet materiałów dla ucznia i nauczyciela (projekt Odyssey)

lorem ipsum...

5. Produkcja i zużycie energii elektrycznej

lorem ipsum...

6. Energetyka jądrowa

lorem ipsum...

Dział VI. Usługi

1. Zróżnicowanie usług. Transport

lorem ipsum...

2. Łączność

lorem ipsum...

3. Społeczeństwo informacyjne. Gospodarka oparta na wiedzy

lorem ipsum...

4. Usługi edukacyjne i finansowe

lorem ipsum...

5. Handel międzynarodowy

lorem ipsum...

6. Rozwój turystyki na świecie

lorem ipsum...

Dział VII. Wpływ człowieka na środowisko

7.1. Konflikt w relacji człowiek - środowisko przyrodnicze

lorem ipsum...

7.2. Wpływ działalności człowieka na atmosferę

"What is the Greenhouse Effect?" - 2,5 minutowy film w jęz. angielskim wyjaśniający mechanizm działałania efektu cieplarnianego
"Co z dziurą ozonową" - film (9 min.) z cyklu "Nauka to lubię" Tomasza Rożka

lorem ipsum...

7.3. Wpływ działalności człowieka na hydrosferę

Arctic Sea Ice Reaches 2021 Minimum Extent - animacja obrazująca zmiany zasięgu lodu w Arktyce
Jezioro Aralskie - jak z czwartego największego jeziora stworzyć toksyczną pustynię? - 4-minutowy film
Morze wróci - 3-minutowy, sentymentalny

lorem ipsum...

7.4. Wpływ działalności rolniczej na środowisko przyrodnicze

lorem ipsum...

7.5. Wpływ działalności górniczej na środowisko przyrodnicze

lorem ipsum...

7.6. Wpływ transportu i turystyki na środowisko przyrodnicze

lorem ipsum...

7.7. Krajobraz kulturowy i jego ochrona

lorem ipsum...

7.8. Rewitalizacja i działania proekologiczne

„Jak segregowane są odpady" - film (4:51) nt. segrowania odpadów w firmie Lekaro
„Jak wygląda praca w sortowni odpadów" - reportaż (11:45) z pracy w sortowni
„Jak Szwedzi zamieniają odpady w złoto" - fim (8:00) o wzorcowej gospodarce odpadami

lorem ipsum...

Geografia